Heel veel mensen hebben helaas buikklachten, in Nederland zijn er naar schatting al zo’n 2 miljoen mensen met een prikkelbare darm!
Wat is het Prikkelbare Darm Syndroom?
Het prikkelbare darm syndroom, ook vaak tot PDS afgekort, is een situatie waarbij iemand (soms zeer hevige) buikklachten ervaart. Het Nederlands Huisartsen Genootschap beschrijft het als; terugkerende episodes van buikpijn die samenhangen met veranderingen en/of wisselingen in het ontlastingspatroon (in vorm en/of frequentie).
Maar heel kort door de bocht is het ‘prikkelbare darm syndroom’ een etiketje wat de meeste van mijn cliënten van hun specialist of huisarts hebben gekregen nadat er onderzoek is gedaan om ernstiger dingen uit te sluiten zoals colitis ulcerosa of de ziekte van Crohn.
Meneer, mevrouw, gelukkig bent u niet ernstig ziek, maar heeft u het prikkelbare darm syndroom. U kunt het Fodmap dieet proberen en zult er mee moeten leren leven, succes!
Nogmaals, ik overdrijf een beetje, maar het is wel het gevoel dat veel mensen hebben. Dan proberen ze het Fodmap dieet en stel dat werkt ook niet… tja wat kun je dan nog doen?
Wat prikkelt de darm?
Ik vraag me altijd af, waarom is de darm geprikkeld? Is dat door verkeerde voeding, door bacteriën, gisten, schimmels of parasieten of door overmatige stress.
Heel veel van de cliënten die ik zie kiezen voor een uitgebreid ontlastingsonderzoek om de darmflora, het leven in de darm, in beeld te brengen. Daaruit blijkt vaak dat er allerlei verstoringen in de balans van dat leven gevonden worden die de darm zeer hevig kunnen prikkelen. De oplossing ligt erin om die balans te herstellen zodat de prikkel wegvalt. Gelukkig kunnen we dit prima onderzoeken.
Een zogenaamde dysbiose is een verstoring van het leven in de darm en dit kan veel klachten verklaren.
Dat zit zo, in onze dikke darm behoren heel veel goede bacteriën te wonen, de reden dat ze goed zijn is dat ze onze darmen gezond houden, helpen met eten verteren en een positieve invloed hebben op onze stemming, huid, lever, immuunsysteem, hormonen en stofwisseling. Er wonen trouwens ook bacteriën in onze mond, maag en dunne darm, maar alleen veel minder dan in de dikke darm. Heb je voornamelijk gunstige bacteriën in de darm wonen, dan heb je geluk! Zoals gezegd, het zijn echt onze maatjes! Buiten alle voordelen die al zijn benoemd kunnen ze ook een goede balans handhaven, ze houden namelijk de meer ongunstige micro-organismen zoal gisten of schimmels buiten de deur.
Goed, dus bacteriën hebben we nodig en de aardige zijn fijn voor ons. Hoe zit het dan met die dysbiose? Nou dat betreft eigenlijk een gebrek van bacteriën die normaal in de dikke darm wonen en vaak ook een overmaat aan ongunstige bacteriën die er niet of heel weinig horen te wonen. Maar vaak ook andere micro-organismen als schimmels, gisten of parasieten die door allerlei omstandigheden in de dikke darm zijn gaan wonen.
De reden dat zo’n dysbiose kan ontstaan is door een (tijdelijk) matige spijsvertering, vaak in periodes van grote stress zoals bij ziekte of stressvolle gebeurtenissen in het leven. De vertering en maagzuur productie zijn dan minder krachtig en vooral een minder goede maagzuurproductie zorgt voor een grotere doorstroom van ongunstige micro-organismen uit onze voeding. Maagzuur is zo zuur dat de meeste ‘beestjes’ dit niet overleven, maar maak je door stress even wat minder maagzuur dan komen ze in de darm terecht en kunnen daar een fijn thuis vinden, want er is lekker veel eten aanwezig.
Gevolgen van een dysbiose
Ongunstige micro-organismen die zich in de darm vestigen, ook wel koloniseren genoemd, kunnen allerlei negatieve effecten hebben op je gezondheid. Ze beschadigen de darmwand en activeren het immuunsysteem, wat kan leiden tot lichte, chronische ontstekingen. Dit kost het lichaam veel energie en veel mensen ervaren daardoor (soms ernstige) vermoeidheid.
Klachten die kunnen ontstaan zijn onder andere:
- Buikpijn
- Vermoeidheid
- Hersenmist of een wattig hoofd
- Eczeem of andere huidklachten
- Overgewicht of moeite met afvallen
- Een trage of verstoorde stofwisseling
Neerslachtigheid of stemmingswisselingen - Urineweginfecties
- Histamineklachten
- Spijsverteringsklachten zoals een opgeblazen gevoel, winderigheid of buikpijn
- Verminderde opname van voedingsstoffen
Kortom, een verstoring in de darmflora kan breed doorwerken en invloed hebben op je energie, stemming en algehele welzijn.
Hoe weet je of je een dysbiose hebt?
Met ontlastingsonderzoek kun je zien wat er in de dikke darm speelt. Het onderzoek dat ik in mijn praktijk gebruik, kijkt niet alleen naar de micro-organismen, maar naar veel meer factoren die invloed hebben op je darmgezondheid.
Deze parameters worden onderzocht:
Kleur, consistentie en pH
→ Eerste indruk van spijsvertering en darmmilieu; afwijkingen kunnen wijzen op verstoring in vet-, eiwit- of koolhydraatvertering.
Diversiteit van het microbioom
→ Hoe rijk en gevarieerd de darmflora is. Lage diversiteit wijst op verminderde veerkracht of herstelcapaciteit.
Enterotype
→ Type darmflora (bijv. Bacteroides, Prevotella of Ruminococcus dominant), zegt iets over voedingspatroon en verteringsprofiel.
Dysbiose-index
→ Geeft aan in hoeverre het evenwicht tussen gunstige en ongunstige bacteriën verstoord is.
Verhouding Firmicutes/Bacteroidetes
→ Maat voor energiemetabolisme en gewichtsregulatie; een te hoge ratio kan duiden op vetopslagneiging of laaggradige ontsteking.
Belangrijkste bacteriestammen (per fyla)
→ Overzicht van groepen zoals Bifidobacterium, Lactobacillus, Faecalibacterium prausnitzii (slijmvliesbeschermend) en Akkermansia muciniphila (mucusvorming en barrièrefunctie).
Butyraatproducerende bacteriën
→ Produceren boterzuur (butyraat), brandstof voor darmcellen en ontstekingsremmend in de darm.
Methanogenen (archea zoals Methanobrevibacter smithii)
→ Vormen methaan uit waterstofgas; een overmaat kan bijdragen aan gasvorming, een opgeblazen gevoel en trage stoelgang (obstipatie).
Potentieel pathogene bacteriën
→ Controle op overgroei van soorten zoals Klebsiella, Proteus, Enterobacter of Pseudomonas die ontstekingen kunnen veroorzaken.
Sulfaatreducerende bacteriën (H₂S-vormers)
→ Produceren zwavelgassen die het darmslijmvlies kunnen irriteren; te veel wijst op verstoorde vet- of eiwitvertering.
Candida en gisten
→ Aanwezigheid van gistsoorten zoals Candida albicans of C. glabrata kan duiden op schimmelovergroei of verstoorde bacteriële balans.
Parasieten
→ Moleculaire screening op o.a. Blastocystis hominis, Dientamoeba fragilis, Giardia lamblia en Cryptosporidium.
Immuunactiviteit (sIgA, β-defensine, EPX)
→ Meet de activiteit van het darmslijmvliesafweersysteem; te laag = verminderde bescherming, te hoog = ontstekingsactiviteit.
Zonuline
→ Marker voor doorlaatbaarheid van de darmwand (“leaky gut”).
Calprotectine en alfa-1-antitrypsine
→ Ontstekingsmarkers in de darm en indicatoren voor eiwitverlies via de darmwand.
Pancreas-elastase
→ Geeft aan hoe goed de alvleesklier enzymen produceert voor de vertering.
Galzuren in feces
→ Inzicht in vetvertering en galstroom.
Vet-, stikstof- en suikergehalte
→ Geeft aan hoe volledig vetten, eiwitten en koolhydraten worden verteerd.
Metabolietenprofiel (metaboloom)
→ Analyse van bacteriële stofwisselingsproducten zoals:
Secundaire galzuren – invloed op lever en vetvertering
TMA/TMAO – vet- en eiwitstofwisseling, cardiovasculair risico
Indoxylsulfaat, fenolen, ammoniak, histamine – bijproducten die wijzen op dysbiose of overmatige eiwitfermentatie
Weet ik genoeg met een ontlastingonderzoek?
Het is een zeer goed startpunt, maar heb je ook last van een hoog opgeblazen buik, (stinkende) winden en boeren dan kan het zijn dat je ook een SIBO hebt. Dan zou een SIBO test een goede aanvulling vormen.
Hoe gaat een darmflora ontlastingstest in zijn werk?
Wanneer je een ontlastingsonderzoek bestelt via de webwinkel, ontvang je het testpakket thuis per brievenbuspost. Je neemt het onderzoek vervolgens zelf thuis af, volgens de bijgeleverde instructies. Het is belangrijk om de aanwijzingen van het laboratorium zorgvuldig te volgen, zodat het onderzoek niet wordt afgewezen.
Daarna stuur je het pakketje in de meegeleverde envelop met de brievenbuspost terug naar het laboratorium. Daar wordt het monster geanalyseerd, en na ongeveer twee weken is de uitslag bekend.
Heb je een consult ingepland?
Dan ontvang je de uitslag met interpretatie en adviezen na het consult per mail. Tijdens het consult bespreek ik de resultaten uitgebreid, leg ik uit wat ze betekenen en geef ik persoonlijke adviezen en maken we een plan van aanpak.
Heb je gekozen voor een online consult?
Dan mail ik de uitslag vlak voor het consult toe, zodat we deze tijdens het gesprek samen kunnen doornemen. Verder ontvang je net als bij een consult in de praktijk persoonlijke adviezen en maken we een plan van aanpak.
Heb je geen consult ingepland?
Dan ontvang je de uitslag per mail zodra deze beschikbaar is, zonder verdere toelichting of advies.
Tot slot: vóór de afname ontvang je altijd nog een extra mail van mij met praktische instructies, zodat je precies weet hoe je het onderzoek goed uitvoert.
De meeste mensen kiezen voor een combinatie van een (online) intake consult met een onderzoek, men boekt een intake consult in (de wachttijd is gemiddeld 2-3 maanden) en stuurt ondertussen het onderzoek naar het lab. De uitslag(en) wordt dan besproken tijdens het intake consult en er worden specifieke adviezen rondom dieet, suppletie en leefstijl gegeven om de balans te herstellen.
Een ontlastingstest zonder consult
Ik krijg regelmatig het verzoek om alleen een onderzoek te laten verrichten en dat is mogelijk, maar dan geef ik geen adviezen en kijk de uitslag niet in. De uitslag stuur ik dan per email door zodra deze bekend is.
Zijn er dan nog vragen, dan kan er uiteraard altijd nog een intake afspraak ingepland worden. Wanneer je geen cliënt bent, wordt het ontlastingsonderzoek gezien als een losse dienst en valt het onder het algemene btw-tarief van 21%, terwijl het voor cliënten onderdeel is van een zorgtraject en daarom vrijgesteld is van btw.
Samengevat microbioom feces test
Met deze specifieke fecestest kunnen we heel veel in beeld brengen, waarbij we kunnen bekijken wat de darm nou precies prikkelt en dit vervolgens kunnen aanpakken met een (vaak tijdelijk) aangepaste voeding en waar nodig ondersteunende supplementen.
Wil je een feces onderzoek en/of SIBO onderzoek bestellen en je hebt EEN CONSULT INGEPLAND dan kan dat via onderstaande linkjes:
- Een zeer uitgebreid feces onderzoek is hier te bestellen, waarbij de genoemde parameters worden onderzocht
- Een SIBO test is hier te bestellen
- Het is via deze link ook mogelijk om gelijk een (online) intake consult in te plannen
Wil je een feces onderzoek en/of SIBO onderzoek bestellen en je hebt GEEN CONSULT INGEPLAND dan kan dat via onderstaande linkjes:
- Een zeer uitgebreid feces onderzoek is hier te bestellen, waarbij de genoemde parameters worden onderzocht
- Een SIBO test is hier te bestellen
Wil je een idee krijgen van hoe de testuitslag eruit ziet, kijk dan even naar onderstaande linkjes:
- Zie hier een Voorbeeld Feces zeer uitgebreid
- Zie hier een Voorbeeld SIBO test uitslag
Hopelijk heeft deze informatie iets meer inzicht gegeven in de mogelijkheden om de oorzaken van een prikkelbare darm in beeld te brengen. Mochten er nog vragen zijn neem dan even contact op.
Warme groet,
Gesina
